محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

583

تحفه خانى ( فارسى )

در علاج در روزهاى اول سكنجبين ساده اگر سرفه نباشد مقدار هفت مثقال در سه قاشق يا چهار قاشق آب شربت كرده بر نهار بايد اختيار كرد و يا شربت نيلوفر و اگر چنانچه عطش غالب باشد شيرهء مغز تخم بادرنگ و تره مقدار بست و دو مثقال و اين بوقت خوف سده است و الّا شيرهء خرفه با سكنجبين به مقدار مذكور مجوز است و يا شربت بنفشه و نيلوفر و يا يكى ازين دو به مقدار مذكورات بايد داد و يا با شربت آلو مقدار هفت مثقال بروجه مذكور بايد داد و اگر حرارت بيش باشد تخم اسبغول شسته نيز به مقدار يك مثقال شربت مذكور مجوز است و يا شربت ليمو يا شربت نيلوفر مخلوط از هريك مقدار هفت مثقال در قدرى آب كه كافى باشد شربت كرده بر نهار بايد خورد و طعام از معده نيز مجوز است و يا ممزوج با شربت بنفشه و امثال اينها از اشربه كه بارد رطب باشد و مسكر و مقطع صفرا اما بوقت سرفه از ترشيها و اين اشربه حذر بايد كرد و آنچه بارد و شيرين است مثل شربت نيلوفر و رب سيب و شربت بنفشه هركدام ازينها را اختيار مىتوان كرد و هرگاه كه آب تمر هندى يا قند سفيد در آب گرم و يا در آب هندوانه صاحب اين علت را مناسب است و تاخير نقوعات دو سه روز اول اولى است و تاخير آبهاى ميوه تا بعد از شش هفت روز اولى است و آب كدوى تر كه او را پخته باشند به اين طريق او را در خمير گرفته در شيب خاكستر و آتش نرم بنهند و آبى كه درو مجتمع شده ازو مقدار بست و پنج مثقال با هفت مثقال قند سفيد درآميخته بايد خوردن اما اين تدبير در غير تابستان ميسر نيست و سعى در تليين طبيعت روزى يك بار يا دوبار بايد كرد كه بهرچه ميسر باشد خواه بشياف و حقنهء لينه و بوقت خواب با اشربه مذكوره از مدرات